Strona Dzieci - stronadzieci.org
logo
  Strona główna | Forum czytelników
- zaawansowane szukanie      - baza stron WWW             powered by HSE

Konstruktywny sposób radzenia sobie z konfliktem
Elżbieta Gołąb

Stworzenie zdrowych, opartych na wzajemnym wsparciu, zrozumieniu, sytuacji edukacyjnych ma ułatwić zaspakajanie indywidualnych potrzeb uczniów. Aby stwarzać takie warunki konieczna jest umiejętność rozwiązywania i poruszania się w sferze konfliktów.

Wiadome jest, iż w stosunkach międzyludzkich, czy to grupowych czy indywidualnych, konflikt jest nieunikniony. A do miejsc, gdzie on się najczęściej ujawnia należy szkoła, ze względu chociażby na utrzymywanie w swoich murach tak zdumiewająco różnorodnego zbiorowiska ludzi – w różnym wieku, o różnym pochodzeniu, o różnym poziomie intelektualnym, doświadczeniu pedagogicznym, poziomie władzy, stopniu społecznej i emocjonalnej dojrzałości, wreszcie o różnych zdolnościach i talentach. Nie ma się więc co dziwić, że szkoła jest źródłem tak wielu częstych i trwałych konfliktów, jak żadna inna instytucja. Aby szkoła skutecznie mogła działać nieodzowna jest umiejętność konstruktywnego rozwiązywania konfliktów, tak, by potrzeby wszystkich zostały zaspokojone i by każdy mógł rozwinąć w pełni swe możliwości.

Klasy są często sceną zbiorowiska apatycznych uczniów, oderwanych od nauki albo nastawionych buntowniczo. Można zaproponować konstruktywne, możliwe do wprowadzenia w życie sposoby postępowania i środki naprawy. Taką niezawodną metodą rozwiązywania konfliktów, opartą na współdziałaniu jest metoda proponowana przez wybitnego psychologa Thomasa Gordona. Metoda ta polega na takim podejściu do konfliktu, dotyczącego zaspakajania potrzeb, w których obie strony łączą się w poszukiwaniu możliwego dla nich do przyjęcia rozwiązania. Tutaj nikt nie musi przegrywać. Metoda ta wyzwala twórcze myślenie i wzbogaca doświadczenia zarówno nauczyciela jak i ucznia.

Rozwiązanie problemu wymaga wieloetapowego procesu. Słynny pedagog John Dewey zaproponował tu sześć etapów:

  1. Określenie problemu.
  2. Szukanie możliwych rozwiązań.
  3. Ocena rozwiązań.
  4. Wybór najlepszego rozwiązania.
  5. Wypracowanie sposobów jego realizacji.
  6. Stwierdzenie, jak wybrane rozwiązanie sprawdziło się w praktyce.

Zanim zdecydujemy się na zastosowanie tej metody w rozwiązywaniu konfliktów należy pamiętać o:

  • aktywnym słuchaniu (aby zachęcić uczniów do mówienia o aktualnych potrzebach)
  • jasnym, uczciwym wyrażaniu swoich potrzeb za pomocą komunikatów „ja” (nie stosuj komunikatów „wy, ty” obwiniających, zawstydzających, upokarzających)
  • zaprezentowaniu następującej postawy;

    „Rezygnuje z posługiwania się władzą, by wygrać waszym kosztem, ale nie zgadzam się także, byście to wy wygrali moim kosztem. Chcę szanować wasze potrzeby, ale muszę też liczyć się z moimi. Spróbujemy nowego podejścia, które pomoże nam znaleźć rozwiązanie uwzględniające zarówno wasze jak, moje potrzeby. Rozwiązanie, jakiego szukamy, pozwoli wygrać obu stronom”.

    Na początku wyjaśniamy na czym polega ta metoda, np.:

    a. w kategorii rozwiązywania problemu „Mamy pewien problem i zastanawiam się jak wspólnie moglibyśmy go rozwiązać”.
    b. przedstawienia w rodzaju zagadki „Połączmy nasze wysiłki i wspólnie zastanówmy się nad tym problemem. Założę się, że znajdziemy jakiś sposób na rozwiązanie, tak że wszyscy będziemy zadowoleni”.


    Sugestie realizacji poszczególnych kroków w metodzie rozwiązywania problemu są następujące:

    KROK I

    Określenie problemu
    Ma on podstawowe znaczenie i jeśli go precyzyjnie określimy to jesteśmy w połowie drogi do rozwiązania.

    1. Wyjaśnij metodę, słuchaj aktywnie.
    2. Do rozwiązywania problemu włącz tylko tych, którzy są stroną konfliktu.
    3. Uczestnictwo musi być dobrowolne.
    4. Upewnij się, że jest dość czasu na rozwiązywanie konfliktu (kolejnych kroków).
    5. Mów to co naprawdę czujesz, używaj komunikatów „ja”.
    6. Zachowaj umiar w wyrażaniu własnych uczuć.
    7. Określ problem, a nie rozwiązanie którego pragniesz (np. „chcę, żeby w klasie był spokój” – jest wyrazem pragnienia(rozwiązaniem) by potrzeba twoja była zaspokojona). Naszym zadaniem jest formułowanie stwierdzeń w taki np. sposób: „ Nie lubię powtarzać swych instrukcji”, „Boli mnie głowa” „Nie mogę usłyszeć dzieci, z którymi pracuję”. Takie wypowiedzi informują o potrzebach nauczyciela.
    8. Poproś uczniów o wyrażanie własnych potrzeb, aktywnie słuchając(wszystkie potrzeby muszą tu być dokładnie przedstawione).
    9. Nie może tu mieć miejsca współzawodniczące rozwiązanie tylko określenie problemu jako konfliktu potrzeb.
    10. Nie stosuj tej metody po raz pierwszy w klasie, gdy konflikt dotyczy już wcześniej ustanowionego przez ciebie prawa (Np. w czwartki myjemy stoliki) oraz gdy problemy dotyczą tylko ciebie.

    Dobrze jest rozpoczynać od przeglądu problemów zadając pytania typu: „Jakie problemy stoją przed nami?”, „Co należałoby zmienić, by łatwiej nam się pracowało?”, „ Jakie prawa są nam potrzebne?” „Co możemy zrobić, by poprawić sytuacje w naszej klasie?”

    KROK II

    Szukanie możliwych rozwiązań

    1. Proponowane rozwiązania nie podlegają ocenie.
    2. Zachęcaj do uczestnictwa za pomocą pytań „Jakie są możliwe rozwiązania tego problemu?” Chodzi tu o ilość. Nie komentuj, nie redaguj.
    3. Zapisuj, jak to możliwe, wszystkie rozwiązania (burza mózgów).
    4. Nie żądaj uzasadnienia pomysłów.
    5. Zachęcaj wszystkich (nie zmuszaj).
    6. Gdy „zbaczamy z drogi” zadaj pytania koncentrujące na temacie, np. „Jakie mogą być jeszcze inne sposoby o których nie pomyśleliśmy do tej pory?”

    KROK III

    Ocena rozwiązań

    1. Rozpocznij od pytania otwierającego; „Co myślicie o każdym z tych pomysłów?”
    2. Wykreśl te rozwiązania, które wywołują negatywne reakcje.
    3. Intensywnie, aktywnie słuchaj, ułatwiając rozumienie przedstawionych opinii.
    4. Wyrażaj własne opinie i nie dopuść do przyjęcia rozwiązania, które ci nie odpowiada.
    5. Używaj wypowiedzi „ja” wyrażając własne uczucia – „Nie mogę przyjąć tego rozwiązania ponieważ ..... .
    6. Analizujcie pomysły rozwiązań.
    7. Nie pospieszaj, każdy ma się wypowiedzieć.

    KROK IV

    Podejmowanie decyzji

    1. Nie głosujcie! (są wtedy wygrani i przegrani)
    2. Można przeprowadzić próbne głosowanie – ręka wyprostowana w górze, jestem za, a np. ręka w poziomie – jestem niezdecydowany, itp.
    3. Jest to niezobowiązujące i wiemy co uczniowie myślą.
    4. Wypróbujcie proponowane rozwiązania, zadając pytania typu; Co by się stało gdybyśmy wprowadzili w życie ten pomysł? Czy wszyscy byliby zadowoleni? itp.
    5. Działaj na rzecz konsensusu (nie przyjmuj żadnego rozwiązania dopóki wszyscy nie zgodzą się by je przynajmniej „wypróbować).
    6. Zapisz przyjęte przez wszystkich rozwiązanie. Nie pozwól na nacisk, bierność, kapitulację.

    KROK V

    Wypracowanie sposobów realizacji postanowienia

    1. Pytamy grupę – Co jest nam potrzebne by zacząć? Kto będzie za to odpowiedzialny i od kiedy?
    2. Podnieś problem „poziomu wykonania” (np. co to znaczy: czysta klasa?)
    3. Przekaż każdemu postanowienia: kto, co, kiedy robi.

    KROK VI

    Stwierdzenie, jak w praktyce sprawdziło się dane rozwiązanie; Przykłady pytań umożliwiających sprawdzenie rezultatów:

    Czy problem przestał istnieć?
    Czy dokonaliśmy postępu w skorygowaniu problemu?

    Czy jesteśmy zadowoleni z tego, co zrobiliśmy?

    1. Bądź czujny, sprawdzaj co sądzą uczestnicy o przyjętym postanowieniu.
    2. Jeśli problem nie został rozwiązany, może dotyczy on samego postanowienia lub realizacji.
    3. Nie można myśleć, że raz powzięte decyzje są święte i niewzruszone. Chodzi tu o twórcze rozwiązanie. Jeśli rozwiązanie nie gwarantuje zaspokojenia potrzeb wszystkich uczestników należy je odrzucić i szukać innego.
    4. Bądź gotów co pewien czas dokonać ponownej oceny i poszukać lepszego rozwiązania.

    Korzyści płynące ze stosowania powyższej metody są niezaprzeczalne. Metoda ta pomaga w ujawnieniu rzeczywistych problemów. Stosowanie jej powoduje, że potrzeby obu stron zostają zaspokojone, nikt nie jest przegrany, urazy nie występują. Dzięki współuczestnictwie zwiększa się motywacja do wprowadzenia postanowień. Tu następuje wzajemne wspieranie i osiąganie lepszych rezultatów, gdyż „co dwie głowy to nie jedna”. Uczniowie stają się bardziej odpowiedzialni i dojrzali, a to jeden z podstawowych celów szkoły.

    W metodzie tej nie wymaga się władzy, a przez to eliminuje konieczność wytwarzania mechanizmów obronnych przez ofiary, takich jak; agresja, odwet, wandalizm, bijatyka i wiele innych. Możliwość pracy tą metodą, pozwala oddziaływać na społeczność uczniowską kształtując w niej pozytywne postawy oraz wzajemne relacje, a przez to stymuluje prawidłowy rozwój psychofizyczny jednostki.

    -------------
    PROFILAKTYKA ZDROWIA - „KONSTRUKTYWNY SPOSÓB RADZENIA SOBIE Z KONFLIKTEM” PRZYGOTOWAŁA: :mgr ELŻBIETA GOŁĄB

    źródło: http://www.zsoi3.krakow.pl/zsoi3new/gm/archives/00000128.htm

    Informacje | Kultura i Nauka | Przegląd prasy
    		•   

    Autorzy serwisu nie ponoszą odpowiedzialności za działalność wymienionych fundacji, stowarzyszeń i organizacji,
    oraz treść ogłoszeń i apeli zamieszczonych przez osoby trzecie.
    Serwis jest niezależny, a informacje publikowane są bezpłatnie i za zgodą ich autorów.
    Wszelkie prawa zastrzeżone
    © 1998-2004 Bożena i Wojciech Nowakowscy
    adres: www.stronadzieci.org   www.dzieci.org.pl
    monitoring poprzez: