Poziom wyposażenia szkół specjalnych w sprzęt komputerowy jest niewystarczający w stosunku do potrzeb. Nauczyciele i dyrektorzy uczestniczący w szkoleniu narzekali na brak możliwości wykorzystania ukształtowanych podczas kursu umiejętności w pracy z dziećmi. Mimo to zajęcia cieszyły się dużym zainteresowaniem i przydatność została wysoko oceniona przez uczestników.

Zajęcia dla uczniów

W wyniku tego szkolenia dwie nauczycielki wyraziły gotowość przyprowadzania grup dzieci na zajęcia komputerowe do naszego Centrum. Zorganizowaliśmy zatem takie zajęcia popołudniowe (po zajęciach szkolnych, jeden raz w tygodniu) dla dwóch grup w pracowni wyposażonej w komputery typu Macintosh.

Pierwszą grupę stanowiły dzieci z Zespołu Szkół Specjalnych Nr 4 w Łodzi. Byli to uczniowie klas młodszych, w wieku od 7 do 13 lat upośledzeni umysłowo w stop-niu lekkim i umiarkowanym. Początkowo ogromną trudność sprawiały im podstawo-we czynności związane z obsługą komputera. Zaburzenia koordynacji wzrokoworuchowej utrudniały wykonywanie prostych czynności za pomocą myszy. Rozpoczęłyśmy zatem zabawę od prostych kolorowanek w programie Kids ArtCenter. Dzieci musiały tu wybrać kolor z palety i zaznaczyć fragment rysunku, który chciały pokolorować. Nie było to łatwe zadanie również z tego względu, że dzieci niepełnosprawne często mają problem ze skupieniem uwagi na jednej czynności przez dłuższy czas. Poza tym ich poziom percepcji i kontaktu był bardzo różny. Trzeba było więc zmie-niać obrazki, choć poprzednie nie zostały do końca pokolorowane oraz korzystać z innych modułów programu takich, jak ubieranie postaci ludzkich czy dopasowywanie figur geometrycznych o wybranym kolorze i kształcie do szablonu rysunku. Po dwóch spotkaniach dzieci przestały skupiać się na tym, gdzie znajduje się kursor myszy i zaczęły wykonywać samodzielne rysunki. Stopniowo zadania były coraz trudniejsze. Po dowolnych kształtach zaczęliśmy tworzyć rysunki o zadanej tematyce. W kolejnym etapie pracy, tworzyliśmy obrazki ruchome oraz pokazy slajdów w programie KidPix. Bardzo ważne jest, aby dzieci mogły zabrać swoje prace do domu w postaci wydruku.

Najwięcej wysiłku wymagała praca z siedmioletnim Kubusiem (dziecko po dziecięcym porażeniu mózgowym), który nie mówił i nie odróżniał kolorów. Kiedy po kolejnych zajęciach przyszła po niego mama, aby go zabrać do domu, pokolorował przy niej szablon lokomotywy. Nie wyobrażam sobie większej satysfakcji, niż ta, którą czułam widząc łzy w oczach mamy Kubusia.

Drugą grupę stanowiły dzieci starsze ze Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr 3 w Łodzi. Byli to uczniowie klas gimnazjalnych w wieku od 15 do 18 lat. Wszyscy rozpoczynali właśnie swoją przygodę z komputerem. Kolorowanki i proste programy graficzne bawiły ich tylko na początku zajęć. Po opanowaniu pod-stawowych czynności związanych z posługiwaniem się myszą i klawiaturą, przeszliśmy do pracy z edukacyjnymi programami komputerowymi takimi, jak Fabryka, Super Fabryka, Ogrody Botaniczne, Europa itp. Nauka poprzez zabawę sprawia, że dzieci szybciej przyswajają przekazywane im treści. Proste działania matematyczne wykonywane na obiektach w postaci zwierząt, roślin lub figur geometrycznych stają się jeszcze prostsze.

Uznałam wówczas, że czas już na poważniejsze zadania. Uczniowie dostali na kartkach wydrukowany tekst jednostronicowy i ich zadaniem było go przepisać uwzględniając wielkość i kolor czcionki. Okazało się, że podczas kiedy zabawa obiektami nie sprawia im żadnych kłopotów, rozpoznawanie liter, w niektórych przypadkach, jest barierą nie do przejścia. Problem polega na tym, że na klawiaturze widzimy tylko wielkie litery, a w tekście użyto również małych. Zadanie okazało się bardzo trudne dla większości grupy, ale nie niewykonalne, po prostu musieliśmy poświęcić mu więcej czasu. Pomógł nam w tym słownik wbudowany do edytora tekstu. Zwieńczeniem pracy z tekstem było dołączanie obiektów graficznych, zarówno gotowych dostarczanych przez producenta programu, jak i wykonanych przez uczniów w programie AppleWorks. Po tak profesjonalnej pracy przeglądanie wybranych stron internetowych traktowaliśmy jako rozrywkę.

Niestety ta grupa zakończyła już naukę w tej szkole, więc nie spotkam się z nimi więcej podczas tego typu zajęć, ale z pewnością wszyscy będziemy miniony semestr wspominać bardzo miło. W bieżącym roku szkolnym zamierzamy w Centrum kontynuować pracę z dziećmi sprawnymi inaczej w zakresie wykorzystania komputera jako narzędzia rewalidacyjnego.

Często komputer daje osobie niepełnosprawnej jedyną możliwość kontaktu ze światem zewnętrznym. Może stać się również narzędziem pracy zarobkowej. Dlatego też powinniśmy umożliwiać uczniom szkół specjalnych kontakt z najnowszymi technologiami. Wymaga to jednak odpowiedniego wyposażenia szkół i przygotowania nauczycieli gotowych poświęcić swój prywatny czas dla dobra uczniów, tak jak to uczyniły dwie panie z łódzkich szkół.

Dorota Wojtuś
Łódzkie Centrum Doskonalenia
Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego
dorota@wckp.lodz.pl

Zobacz także: