internet -- kształcenie specjalne

KOMPUTER W NAUCE HISTORII
DZIECI NIESŁYSZĄCYCH
Teresa Kołodziejska
Informatyka w Szkole, XVIII Toruń, 18-21.09.2002

Historia w systemie kształcenia ogólnego odgrywa ogromną rolę, ponieważ wprowadza uczniów w świat wartości narodowych i uniwersalnych. Pozwala zdobyć wiedzę o społeczeństwie i mechanizmach jego funkcjonowania, kulturze, państwie, gospodarce, stosunkach wewnętrznych i sytuacji międzynarodowej teraz i w przeszłości. Zatem przed uczniem w zreformowanej szkole stoją trudne zadania, ponieważ powinien posiadać wiele złożonych umiejętności, takich jak: dokonywanie analizy tekstu pisanego i materialnego, umiejętne operowanie czasem oraz przestrzenią historyczną, ocenianie faktów, postaci historycznych, a także umiejętność wnioskowania .

Dlatego już od pierwszych lekcji niezbędne jest kształtowanie pojęć i związków czasowych oraz przestrzenia historycznej. Ponieważ na każdej lekcji pojawiają się nowe pojęcia historyczne, uczniowie niesłyszący mają ogromne problemy z nauką tego przedmiotu. Dzieci te, ze względu na wolny rozwój mowy, ubogie słownictwo, oraz skąpy zasób pojęć, zwłaszcza abstrakcyjnych, mają trudności w samodzielnym przeprowadzaniu operacji myślowych takich jak analizowanie, syntezowanie, porównywanie i uogólnianie. Poważną trudnością dla uczniów z wadą słuchu jest to, iż w nauczaniu historii przeważają metody słowne. Dlatego podstawą zdobywania wiedzy historycznej u dzieci z wadą słuchu jest wycieczka., którą nie zawsze możemy realizować. Nauczyciel historii, realizując lekcje w oparciu o metody słowne, stara się uatrakcyjnić przekazywane uczniom wiadomości stosując ciekawe formy pracy i wykorzystując jednocześnie niezaburzone analizatory. W związku z tym, przekazując nowy materiał uczniom podczas lekcji, wizualizuję treść pogadanki albumami, mapami, fotografiami, planszami, tablicami chronologicznymi, filmami video, bądź programami komputerowymi przeznaczonymi do nauki historii. Środki nauczania muszą oddziaływać na zmysły uczniów, co ułatwia im poznawanie rzeczywistości. Stają się one w procesie dydaktycznym narzędziem prowadzącym do poznania, zrozumienia i utrwalenia treści nauczania, a tym samym do osiągnięcia założonych przez program nauczania celów kształcenia. Komputery zajmują szczególne miejsce w wizualizacji przekazywanej wiedzy uczniom niesłyszącym i słabosłyszącym.

W zależności od rodzaju realizowanego tematu, programy komputerowe dostarczają uczniom wiadomości o życiu ludzi, ich zwyczajach, używanych ubiorach, sprzętach życia codziennego, ich władcach oraz sposobie walk. Zatem programy komputerowe takie jak: "Poczet królów polskich", "Dzieje Polski" oraz Encyklopedia multimedialna ułatwiają uczniom kształtowanie pojęć historycznych, w maksymalnym stopniu przyczyniając się do upoglądowienia wiedzy przyswajanej przez uczniów i pomagają w pogłębianiu i utrwalaniu podawanych przez nauczyciela treści historycznych. Jednocześnie programy komputerowe są źródłem przeżyć emocjonalnych w odniesieniu do treści humanistycznych, które zawiera historia jako przedmiot nauki szkolnej. Ponieważ myślenie dzieci z wadą słuchu w znacznej mierze jest myśleniem konkretno - obrazowym, dlatego środki dydaktyczne musza pełnić rolę pewnego rodzaju rusztowania, na którym budowana jest wiedza historyczna. Spostrzeżenia odzwierciedlają w świadomości ucznia przedmioty lub zjawiska, które aktualnie działają na ich zmysły. Odbieranie wrażeń zmysłowych przez uczniów umożliwia im w następstwie tworzenie i kształtowanie pojęć. Dlatego trzeba prowadzić uczniów od konkretnych spostrzeżeń do pojęć bardziej abstrakcyjnych, od ogólnych schematów do bardziej szczegółowych obrazów. Dzięki czemu zwiększa się systematycznie zasób pojęć, a co za tym idzie również słów. Bardzo ważną rolę odgrywa w nauczaniu chęć spostrzegania, ponieważ uczniowie z wadą słuchu rekompensują wadę słuchu zmysłem wzroku, co nie znaczy, że wszyscy są wzrokowcami, dlatego musimy u uczniów wzbudzić zainteresowanie spostrzeganiem. W tym bardzo pomocne są programy komputerowe, ponieważ zarówno komputer, jak i jego ciekawe programy przykuwają uwagę uczniów. Pełni on na lekcjach historii rolę pomostu między pamięcią ucznia, a jego wyobraźnią. Zatem, że jest niezbędny w tworzeniu pojęć historycznych oraz w ich utrwalaniu, np. "Poczet królów" zawiera testy utrwalające materiał, również książka Polskie dzieje zawiera program z testami powtórzeniowymi. Komputer łączy możliwości filmu i przeźroczy, zatem można pokazywać obrazy statyczne, a więc przedmioty, miejsca, osoby, jak również fragmenty filmów, np. ważnych wydarzeń, bitew. Warto również wspomnieć o wykorzystaniu Internetu jako atrakcyjnego źródła informacji. Wspólnie z koleżanką prowadzącą zajęcia z informatyki z powodzeniem organizujemy lekcje, na których każda z nas realizuje swoje cele kształcenia. Dla mnie jako nauczyciela historii celem jest wykorzystanie Internetu jako źródłem informacji, natomiast moja koleżanka na wspólnych zajęciach uczyły korzystania z Internetu i wysłania informacji zdobytych przez uczniów za pomocą poczty elektronicznej.

Literatura

Wszelkie prawa zastrzeżone - prawo
Adres WWW - www.dzieci.org.pl
(c) 1998-2002 Wojciech Nowakowski