Boże Narodzenie

Szopki i jasełka

Od 55 lat corocznie 7 grudnia wokół pomnika Adama Mickiewicza w Krakowie na Rynku Głównym ustawiane są szopki dorosłych artystów, które nastepnie są nagradzane i wystawiane w salach Muzeum Krzysztofory. Prawie wszystkie te szopki nawiązują do architektury zabytków Krakowa (Wawel, Kościół Mariacki, Sukiennice i inne). Każda taka szopka wymaga wielu tygodni, a nawet miesięcy żmudnych prac nad jej wyklejaniem, wykonywaniem różnch postaci, oświetlenia, mechanizmów, które poruszają figurki. Krakowskie szopki zdobyły uznanie w wielu krajach świata. Jest wielu ludzi zdolnych, którzy wykonywaniu szopek poświęcają swój wolny czas, swoje oszczędności, swój zapał, by wypaść jak najlepiej. Nie pozostają w tyle tej rywalizacji dzieci z krakowskich szkół. Są to może bardziej skrone, mniejsze, nie tak okazałe jak prace dorosłych, ale też piękne, wykonywane z myślą, że komuś się spodobają.

Pierwsze jasełka urządził dawno temu, w roku 1223, wielki miłośnik Dzieciątka Jezus - św. Franciszek z Asyżu w skalnej grocie w Greccio. Ojcowie i bracia z Zakonu zwyczaj ten ponieśli na cały świat, w tym także do Polski, gdzie już pod koniec XIII wieku pojawiły się figury przedstawiające całą scenę Bożego Nnarodzenia. Nadszedł jednak czas, gdy ludziom znudzło się coroczne oglądanie drewnianych czy kamiennych figur. Pomysłowi bracia zakonni zaczęli więc wystawiać najpierw ruchome figury, później zaś kukiełkowe i właśnie takie widowiska zaczęły gromadzić wielkie tłumy ludzi. Niestety reakcja ludzi na te przedstawienia nie była godna miejsca w jakim je wystawiano - kościoła i dlatego jasełka z nich usunięto. Zaczęto je wystawiać w różnych miejscach (większych domach, placach, ulicach). Jasełka zawsze rozpoczynają się sceną zbudzenia pasterzy przez aniołów. Zawsze jest też w nich scena na dworze okrutnego króla Heroda, jest śmierć krążąca wokół jego tronu, która kosą scina mu głowę, jest niesforny diabeł namiawiający go do zabicia dzieci w Betlejem. Jest oczywiście Święta Rodzina przy żłóbku małego Jezusa, są pasterze i Trzej Królowie przychodzacy z darami. Nazwa - jasełka pochodzi od słowa "jasła", czyli żłób bydlęcy w stajni. Od tego "żłobu" powstał żłóbek, a od "jasła" - jasełka, w których głównym elementem jest żłóbek z małym Dzieciątkiem. Były okresy w naszej historii, gdy zabraniano wystawiania jasełek, tak było w zaborze pruskim i rosyjskim w czasie niewoli narodowej, tak było w okresie ostatniej wojny, tak było i w czasach stalinizmu.