3 Maja
Sytuacja międzynarodowa, pomyślna dla Polski,
zmieniła się wiosną 1791r. Wojna Rosji z Turcją
zbliżała się ku końcowi, a stosunki rosyjsko-pruskie
uległy poprawie. Patrioci obawiali się, że Rosja
wystąpi przeciwko reformom w Polsce.
Postanowiono więc jak najszybciej wprowadzić
zasadnicze zmiany w ustroju państwa. Dnia
3 maja 1791r. sejm uchwalił konstytucję,
wykorzystując obecnosc tylko stosunkowo
niewielu posłów przeciwnych reformom.
Postawiono pod broń wojsko, które otoczyło
Zamek Królewski - miejsce obrad. Na ulicach
zgromadziły się patriotyczne nastawione tłumy.
W atmosferze entuzjazmu nieliczni przeciwnicy
konstytucji mieli niewiele do powiedzenia. Po kilku
godzinach obrad dokument uchwalono przez
aklamację, czyli powszechną zgodę, bez liczenia
głosów.Konstytucja zlikwidowała liberum veto i wolną elekcję. Odtąd tron polski był dziedziczny i po Stanisławie Auguscie miała panować dynastia saska. Zniosła też podział Rzeczypospolitej na Koronę i Litwę. Wprowadzono wspólne skarb i wojsko. Powołano urząd Straż Praw, który był głównym organem władzy wykonawczej. Konstytucja ogłosiła,że chłopi zostali wzięci pod opiekę prawa. Zyskali również mieszczanie miast królewskich, gdyż uchwalone wczesniej prawo o miastach zostało zawarte w konstytucji. Konstytucja 3 maja była drugim tego rodzaju dokumentem na swiecie (pierwszy to konstytucja amerykańska) i stanowiła akt prawny wielkiej wagi Mazurek Trzeciego Maja
Zobacz także - Polskie Konstytucje |
|